على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

654

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بواب ( bavv b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دربان . ج بوابان ( bavv b n ) . بوابان ( bavv b n ) پ . ج . بواب . و بوابان زرين‌سر : دربانهائى كه كلاه زرين بر سر دارند . بوابة ( bevv bat ) ا . ع . دربانى . بوابى ( bavv bi ) ص . پ . منسوب به بواب ( bavv b ) . بواتر ( bav ter ) ع . ج باتر ( b ter ) . بواح ( bav h ) ا . ع . ظاهر و آشكار يق امرهم بمعصية بواحا اى ظاهرا مكشوفا . بواد ( bav d ) م . ع . باد بودا و بيدا و بيادا و بوادا و بيودا و بيدودة ( از باب ضرب ) : هلاك گرديد . و بادت الشمس بيودا : فرورفت آفتاب . بوادر ( bav der ) ع . ج بادرة . بوادى ( bav di ) ع . ج بادية . بواذخ ( bav zex ) ع . ج باذخ . و جبال بواذخ : كوههاى بلند . بوار ( bav r ) ا . ع . زمين خراب و نامزروع . ج : بور . و بوار الايم : كساد زن بيوه كه چندى در خانه بىشوهر بماند يق نعوذ بالله من بوار الايم . بوار ( bav r ) م . ع . بار بورا و بوارا مر . بور . بوار ( bav re ) ا . ع . اسم است هلاكت را يق نزلت بوار على الكفار . بوارح ( bav reh ) ع . ج بارح . بوارد ( bav red ) ع . ج بارد و باردة . بوارد ( bav red ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمشيرهاى بران . و مرهفات بوارد : شمشيرهاى مرگ‌دهنده . بوارد ( bav red ) ا . پ . طبق و دورى . بوارد ( bev red ) و ( bev rd ) ا . پ . ترشى و حموضت و تيزى . بوارغ ( bav req ) ا . پ . تحت آرامش زنان . بوارق ( bav req ) ع . ج بارق و بارقة . بوارى ( bav riy ) ا . ع . بوريافروش . بوازل ( bav zel ) ع . ج بازل . بوازى ( bav zi ) ع . ج بازى . بوازيج ( bav zij ) ا خ . ع . شهرى نزديك تكريت - و جرير بحلى آن را فتح نمود . بواس ( bav s ) ا . پ . محنت و آزار و رنج و سختى . و آفت و بلا . بواسحاق ( bu - esh q ) ا خ . پ . طايفه‌اى در نيشابور . و نام يكى از كانهاى فيروزهء نيشابور . و نام پادشاهى معاصر خواجه حافظ . بواسحاقى ( bu - esh qi ) ص . پ . فيروزهء منسوب به كان بو اسحاق نيشابور . بواسطه ( be - v sete ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بتوسط و بميانجى . و از براى و بسبب و از جهت . و بواسطهء آنكه : بسبب آنكه و بدليل آنكه . و نيز هر چيزى كه داراى واسطه و ميانجى باشد مانند كارهاى بواسطه . و مفعول بواسطه : مفعولى كه يكى از كلمه‌هاى تعليل مقدم بر آن ذكر شود . بواسق ( bav seq ) ع . ج باسق ( b seq ) . بواسير ( bav sir ) ع . ج باسور . بواسير ( bav sir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماده‌اى كه در اطراف مقعده متشكل شده و نوعا موجب سيلان خون مىگردد . بواشق ( bav ceq ) ع . ج باشق ( b ceq ) . بواشه ( bav ce ) ا . پ . اوشين . و چارشاخ دهقانان كه افزاريست چوبين و شبيه بدست و داراى دسته و غلهء كوفته را بدان بر باد دهند تا كاه از دانه جدا گردد . بواشير ( bav cir ) ج ا . ع . باستيانها - از لغات مولده است . بواضع ( bav ze ' ) ع . ج باضعة . بواطن ( bav ten ) ع . ج باطن و باطنة . بواطى ( bav ti ) ع . ج باطية . بواعث ( bav es ) ع . ج باعث . بواقر ( bav qer ) ع . ج بقرة ( baqarat ) . بواقى ( bav qi ) ع . ج باقية . بواكر ( bav ker ) ع . ج باكرة . بواكى ( bav ki ) ع . ج باكية . بوال ( bov l ) ا . ع . علتى كه بول بسيار آرد يق اخذه البوال و بيمارى ديابيطوس . بوال ( bavv l ) ص . ع . كسى كه بول بسيار كند . و آنكه در جامهء خواب بول كند . و مبتلا به بيمارى ديابيطوس . بوالبنات ( bolban t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك نوع پارچهء پشمى ظريف و گرانبها . بوالحزن ( bol - hazan ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - محزون و اندوهگين و ملول . بوالحسن ( bol - hasan ) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - حضرت امير المؤمنين على ابن ابى طالب عليه السلام . بوالخجدر ( bol - xajdar ) ص . پ . ملحد و ناپاك و بىدين بدبخت . بوالعجب ( bol - ajab ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - غريب و عجيب . و مسخره و مضحكه و شعبده‌باز . بوالعجبى ( bol - ajabi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزهاى عجيب و بديع . و هر چيز بشگفت آورنده . و شعبده‌بازى . بوالعجبيها ( bol - ajabi - h ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعجبها و شگفتها . بوالفضول ( bol - fozul ) و بو القاسم ( bol - q sem ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بيهوده‌گوى . بوالكفد ( bol - kafd ) ا . پ . رشوت و